Większość z nas nie odebrała od swoich rodziców finansowej edukacji na przyzwoitym choćby poziomie. Delikatnie mówiąc. Ja równie nie. Jednak nie wyobrażam sobie, żebym ten kaganiec niewiedzy przeniósł na swoje dziecko. Dziś będzie więc o tym, jak można wykorzystywać oszczędzanie w PPK do promowania zdrowych nawyków finansowych wśród najmłodszych.
Zwycięstwo automatyzmu PPK nad chęciami
Jest takie powiedzenie, że „dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane”. To, że czegoś chcę, nie oznacza wcale, że to zrobię. A tym bardziej nie oznacza, że będę to robił regularnie, konsekwentnie i długoterminowo. Bo „chcę” to tylko słowo, a do poparcia go działaniami potrzeba zdecydowanie więcej wysiłku.
Dlatego w przypadku budowania swojego finansowego bezpieczeństwa tak ważne są automatyzmy. Stworzenie takiego mechanizmu, który nie wymaga od Ciebie później żadnego działania. Jedna decyzja, która pociągnie za sobą całą lawinę konsekwencji. Bez dalszego angażowania Twojej skromnej osoby. Mechanizm, który spowoduje, że nie będziesz już niczego dotykać, czyli… najpewniej tego nie zepsujesz 🙂
I tu z pomocą przychodzą Ci Pracownicze Plany Kapitałowe. Jedna decyzja o niewypisywaniu się z programu PPK pociąga za sobą lawinę pozytywnych dla Ciebie konsekwencji. Środki przelewane są bowiem na Twoje prywatne konto w PPK zanim je zobaczysz. Ba, zanim w ogóle zdążysz o nich pomyśleć. I to właśnie ten automatyzm jest kluczowy dla budowania Twojego finansowego bezpieczeństwa. System robi to za Ciebie, dzięki czemu:
- nie musisz o tym pamiętać
- nie musisz nic robić
Dzięki czemu, mówiąc wprost, nie masz jak o tym zapomnieć.
SMACZEK EDUKACYJNY: pokaż, jak ważne są dla Ciebie finanse osobiste. Jak istotne w odpowiedzialnym planowaniu domowego budżetu jest zadbanie o odkładanie części pieniędzy oraz w jaki sposób można to działanie zautomatyzować, żeby pracowało na Twoją korzyść bez konieczności poświęcania na to dodatkowego czasu. Będziesz w stanie też pokazać efektywność w swoim działaniu udowadniając dziecku, że automatyzm jest lepszy, niż zaufanie do własnego „chcenia”.
Darmowe lunche… jednak istnieją
Laureat Nagrody Banku Szwecji, która od 1969 roku przyznawana jest przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk w dziedzinach ekonomicznych na tych samych zasadach, co inne „Noble”, Milton Friedman, spopularyzował powiedzenie „There’s no such thing as a free lunch„, czyli „nie ma darmowych lunchów”. W skrócie mówiąc chodzi o to, że nie można otrzymać niczego wartościowego za nic.
Są jednak w życiu takie okazje, których grzechem jest nie wykorzystywać. No bo jak często zdarza się, że ktoś oferuje Ci kasę za to, że postanowisz drobną część swojej wypłaty przeznaczyć na… swoje własne oszczędności? Jak często ktoś chce dać Ci pieniądze za to, że odłożoną kwotę wydasz później? W uproszczeniu mówiąc, tak właśnie działa PPK: Ty oszczędzasz 2% swojej wypłaty, a pracodawca dokłada Ci kolejne 1,5%. Tylko „za to”, że nie wydasz tych pieniędzy od razu, a zostawisz je na później, gdy zdecydowanie bardziej będą Ci potrzebne.
Wyobraź sobie takie ćwiczenie: przychodzisz do dziecka i mówisz: jak odłożysz sobie do skarbonki 100 zł, to ja dołożę Ci 75 zł. Od razu, tylko dlatego, że zdecydowałeś się je oszczędzić, zamiast wydać.
Jak się z tym czujesz? Masz przekonanie, że jako rodzic jesteś rekinem biznesu? Że to uczciwy deal dla Twojego dziecka? Czy może raczej myślisz sobie: „nie no, przesada. Kieszonkowe to rozumiem. Dorzucenie 20-30% do oszczędności jeszcze też. Ale żeby dokładać niemal drugie tyle!?”
No właśnie… A PPK dokładnie tak działa dla Ciebie. Ty oszczędzasz 100 zł, a pracodawca dokłada na Twoje prywatne konto 75 zł, zwiększając automatycznie skalę Twoich oszczędności i inwestycji.
SMACZEK EDUKACYJNY: przekaż swojemu dziecku, że czasami – bardzo rzadko – „darmowe lunche” jednak istnieją. I warto, żeby potrafiło takie okazje dostrzec oraz je wykorzystywać. Bez dorabiania jakiejkolwiek ideologii, a na podstawie zwykłej kalkulacji.
Cenna nauka cierpliwości
W świecie pędzącym bez opamiętania, gdzie już mało kto odróżnia zachcianki od potrzeb, warto pokazać dziecku, że istnieje coś takiego, jak cierpliwość. Wyjaśnić, że jeśli da coś od siebie dziś to w przyszłości odbierze z tego zdecydowanie większą korzyść, niż gdyby uległ pokusie tu i teraz. Że warto chwilę zaczekać i odroczyć swoją nagrodę.
Nie bez powodu mówi się, że „cierpliwość to cnota”. Nie potrafimy być cierpliwi. Chcemy wszystko już, natychmiast. Dotyczy to niemal każdej sfery naszego życia i finanse osobiste nie są wyjątkiem. Zamiast spokojnego, długoterminowego inwestowania, wybieramy instrumenty ryzykowne, o dużej zmienności. Nierzadko z lewarem, który może dać nam świetny zarobek, ale również wyczyścić nasze konto maklerskie. A wszystko po to, żeby zyskać szybko. Szybko i dużo. W dzień, tydzień, a najlepiej codziennie po 30%. I dotyczy to wszystkich. Zarówno dysponujących znacznym kapitałem, jak i zarabiających przeciętnie lub słabo. Dotyczy każdego, kto inwestowanie myli dziś z bukmacherką.
SMACZEK EDUKACYJNY: cierpliwość będzie wiernym życiowym towarzyszem Twojego dziecka. Przy nauce każdej nowej umiejętności i przy codziennym zdobywaniu wiedzy. Buduj w nim świadomość tego, że każdy rozwój wymaga czasu, cierpliwości i konsekwencji. Dzięki temu łatwiej będzie mu znosić niepowodzenia i z większym zaangażowaniem spróbuje jeszcze razy, gdy cokolwiek mu nie wyjdzie.
Pokaż, zamiast gadać
Zanim dasz dziecku kieszonkowe, pokaż mu swój pasek wypłaty. PPK to żywa lekcja inwestowania, którą kapitalnie możesz wykorzystać w edukacji swojego dziecka. Budując jego finansowe podstawy wprowadź go w świat pieniędzy dokładnie tak samo, jak pokazujesz mu, jak fascynujące są podróże, przyroda czy wspólne zabawy. Przez przykłady, a nie teorię.
Usiądź z nim na kanapie, zaloguj się do swojego konta w PPK i pokaż mu cyfry, wykresy i diagramy. Zainteresuj go pokazując, jak kolorowy i fascynujący może być świat finansów, oszczędzania i inwestowania. Zaimponuj mu swoim podejściem, odpowiedzialnością i przykładem.
SMACZEK EDUKACYJNY: Dzieci uczą się obserwując nas. Wykorzystaj to. Rozbudź jego ciekawość przez kolory, wykresy i cyfry. Dziś być może niewiele z tego zrozumie, ale z czasem zacznie dopytywać. I przede wszystkim zbuduje sobie obraz rodzica odpowiedzialnego oraz potrafiącego zarządzać własnymi pieniędzmi. A to najkrótsza droga do tego, by zaszczepić w nim dobre wzorce i zacząć współtworzyć bardziej świadome finansowo pokolenie.
Tata Inwestor
Materiał powstał dzięki współpracy z PFR Portal PPK.
***
Seria „Finansowe dzieci”:
Jak rozmawiać z dziećmi o pieniądzach
Seria „Budowa strategii inwestycyjnej”:
Jestem inwestycyjnym zgredem
Jak wyznaczyć cel inwestycyjny?
Mój przyjaciel czas, czyli horyzont inwestycji
Seria „Edukacyjnie o PPK”:
Edukacyjnie o PPK: „Nawet twórcy ustawy nie przypuszczali, jak wielką traumą społeczną jest OFE
Edukacyjnie o PPK: dlaczego rezygnujesz z podwyżki!?
Edukacyjnie o PPK: czy może być twoją poduszką finansową?
Edukacyjnie o PPK: największa wada programu
Światowy Dzień Oszczędzania: zacznij płacić sobie!
PPK inwestycją, nie kosztem: wyliczenia dla pracodawców
Lekcja konsekwencji z PPK, czyli jak odłożyć 10 000 zł przy najniższej krajowej
Ile pieniędzy straciłeś nie dołączając do PPK? [WYLICZENIA]
Seria „Finansowa poduszka bezpieczeństwa”:
Finansowa poduszka bezpieczeństwa – dlaczego warto ją mieć i ile powinna wynosić?
Finansowa poduszka bezpieczeństwa – 6 kroków do jej zbudowania
Gdzie przechowywać finansową poduszkę bezpieczeństwa?
Seria „Budżet domowy”:
Budżet domowy – gdzie “rozchodzą się” moje pieniądze?
Finanse osobiste, czyli moje podejście do pieniędzy
Seria „Komentarze”:
Osobiste Konto Inwestycyjne – kierunek słuszny, tylko droga (jeszcze) nie ta
Inwestowanie nokautowane przez hazard
